THỨ HAI SAU CHÚA NHẬT I MÙA CHAY

“...Hãy đến thừa hưởng Vương Quốc dọn sẵn cho các ngươi... ” (Mt 25,34)

Khung cảnh bài Tin Mừng ngày hôm nay, cho chúng thấy biến cố của ngày Cánh chung, ngày chung thẩm của đời người. Kẻ lành lên Thiên đàng, được hưởng nhan Chúa. Kẻ dữ phải chịu hình phạt đời đời và không được diện kiến tôn nhan Ngài. Viễn cảnh của ngày sau hết là như vậy. Dường như sự phán xét là rõ ràng. Thế nhưng như lời kinh Vực sâu diễn tả: nếu Chúa chấp tội nào ai rỗi được. Quả vậy, lòng từ bi, xót thương của Thiên Chúa vượt thắng những yếu đuối, sa ngã nơi con người. Ngài chậm giận, giàu tình thương và lòng nhân nghĩa. Ngài từ bi với ai biết thực thi, đáp lại những điều Ngài mong muốn đợi chờ. Trước tiên là mến Chúa và sau là yêu người. Những ai được Chúa chúc phúc và ban ơn là vì họ đã thực thi trọn vẹn, đầy đủ hai vế của một thực tại ấy. Họ xứng đáng đứng bên phải tôn nhan Ngài, họ là những con chiên đã được thánh hóa, thanh tẩy và yêu thương. Khung cảnh trình thuật Tin Mừng hôm nay vừa mang vẻ oai hùng của cuộc ngự giá, vừa mang nét uy nghiêm của cuộc xét xử mà trong đó Chúa Giêsu, với trọn vương vị và vương quyền, xét xử mọi người theo một tiêu chuẩn chung là những việc họ đã làm hoặc không làm cho tha nhân. Còn những người được xét xử lại căng ra trong sự ngạc nhiên, họ không ngờ những việc ấy lại mang một giá trị đời đời, họ không nghĩ chúng góp nên số phận của họ. Đặc biệt, họ không biết Đấng hôm nay là Thẩm Phán Oai Hùng Chí Công lại đã từng hiện thân nơi những kẻ bé mọn nhất đang lả đi vì đói khát, đang bơ vơ nơi đất lạ, đang trần trụi, đang yếu đau hoặc tù tội,...Vào lúc kết thúc cuộc xét xử, nhiều người hoan reo vì vui sướng nhưng cũng có lắm kẻ oằn đau vì đã quá muộn cho một cuộc hoán cải cần thiết. Những người đã sống bác ái vỡ òa trong niềm vui vì được Vị Thẩm Phán Giêsu dành cho những lời chúc phúc, khen lao và ban thưởng như thể chính Ngài hôm nay thi ân lại cho họ. Ngược lại, những kẻ đã trót không dành cho tha nhân những hành vi của lòng xót thương và chia sẻ, sẽ nhận lấy lời nguyền rủa và phải đi vào trong lửa, trong sự dày vò và đau đớn, chia lìa và chết chóc.

Có lẽ tôi, bạn và anh chị hôm nay niệm suy đoạn Tin Mừng này sẽ cảm thấy vừa mừng vừa lo trong cùng dòng xúc cảm. Mừng vì cũng có những lần đã làm phước một cách vô tư, xuất phát từ tình người giản đơn vì thấy người anh em đang lấm lem trong phẩm giá ; lo vì hình như đã nhiều lần những toan tính ích kỷ, ganh đua, thù ghét lấn át tiếng gọi của con tim muốn hướng về đồng loại. Lại nữa, việc được vào trong hay bị loại khỏi Thánh Nhan chẳng hẳn là chuyện của ngày xưa, cũng chẳng hoàn toàn dành cho ngàn sau, mà là chuyện của hôm nay, của từng phận người. Thời Thiên Chúa thi ân không chỉ là ngày thế tận, cũng không phải là ngày kết thúc kiếp lữ khách trần gian của mỗi người. Thời ấy có thể là ở đây, lúc này, ngay sau mỗi kinh nghiệm về những gì ta đã làm cho tha nhân; có thể là trong mỗi dịp tĩnh tâm, nhận định, duyệt xét lại đời mình. Mùa Chay cũng là một thời Thiên Chúa thi ân.

Bầu khí Lễ Tro hẳn còn đó, tóc trên đầu ta có lẽ còn vương màu tro sám hối, lòng ta còn nóng hổi khao khát làm lại cuộc đời để sẵn sàng rời bỏ tội xưa nết cũ mà quay về với lối nẻo của Tin Mừng. Mùa chay là thời Thiên Chúa thi ân nếu con người biết sám hối vì số việc làm với nhãn Yêu Thương quá ít, nếu từ nay sẵn sàng làm những điều tốt nhất cho tha nhân. Tôi, bạn và anh chị, ta cùng soi đời mình, soi hồn mình dưới ánh sáng Lời Chúa hôm nay, để kiểm định xem ta đã bác ái với tha nhân thế nào ; để biết từ nay Chúa muốn ta làm điều tốt cho Chúa theo cách nào; và nhất là, để cảm thấu, hiểu sâu những phần thưởng thiêng liêng vĩnh cửu Người ban vốn tùy thuộc rất nhiều vào cách thức, nơi chốn, và mức độ của những việc ta đã làm cho anh chị em.

TÓM LẠI: Lời Chúa hôm nay hé lộ cho chúng ta bí quyết để được ngài ân thưởng khi Ngài lại đến trong vinh quang. Khi đó, Ngài sẽ qui tụ mọi người trên trái đất và tách biệt họ như tách chiên ra khỏi dê. Chiên sẽ có chỗ vinh dự bên phải Chúa, còn dê thì ở bên trái. Những người ở bên phải sẽ được lãnh ân thưởng vì đã từng quan tâm săn sóc những người đói khát, đau yếu, tù đày, rách rưới, cơ nhỡ. Chúa Giê-su nhấn mạnh: khi làm những nghĩa cử đó cho anh em mình là họ đang làm cho Chúa. Họ đã bối rối và bất ngờ vì nghĩ rằng mình chưa bao giờ thấy Chúa như thế để mà giúp đỡ. Chúa Giê-su nói rõ với họ rằng, khi họ làm điều đó cho anh chị em mình đang khốn khó là họ đang làm cho Chúa. Ngược lại, những người ở bên trái là những người không quan tâm gì đến nỗi khốn cùng của anh chị em mình, nên không được vào hưởng phúc. Qua đó, Chúa Giê-su cho biết những gì chúng ta làm hay không làm cho tha nhân ở đời này là yếu tố quyết định cho cuộc sống mai sau của chúng ta. Nếu muốn được hưởng phúc thiên đàng thì trong hiện tại, Ki-tô hữu cần ra sức yêu thương và phục vụ anh chị em mình. Thât vậy, ba việc trong Mùa Chay là ăn chay, cầu nguyện và làm phúc; xét theo tương quan là với chính mình, với Chúa và với tha nhân. Nhưng chính việc thi ân làm phúc bố thí cho đồng loại lại chính là làm cho Chúa như Chúa Giêsu đã khẳng định qua bài Tin Mừng hôm nay. Thể hiện tình liên đới qua việc làm phúc đóng vai trò quyết định cho phần rỗi chúng ta khi ra trước toà phán xét.

*******

Lạy Chúa, Chúa đã báo trước số phận của mỗi người chúng con sau khi từ giã cõi đời này là phụ thuộc vào lối sống, cách cư xử của chúng con với Chúa qua anh em. Xin cho mỗi người chúng con ý thức được điều ấy trong Mùa chay này, là một dịp chúng con ăn năn trở về để xin Tình Yêu Thiên Chúa thương xót, tha thứ và biến đổi tâm hồn chúng con. Amen.

CHÚA NHẬT I MÙA CHAY, NĂM B

Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng. (Mc 1, 15)

Từ thứ tư lễ tro, chúng ta đã bước vào mùa Chay thánh. Đó là thời gian 40 ngày chuẩn bị mừng lễ Phục sinh. Thông thường, chủ nhật thứ nhất mùa chay, Giáo Hội đọc lại trình thuật về việc Chúa Giê su bị cám dỗ trong sa mạc. Khác với thánh sử Mátthêu và Luca tường thuật cách chi tiết về cơn cám dỗ của Chúa Giêsu trong sa mạc, thánh sử Máccô lại chỉ giới thiệu cách vắn tắt việc Đức Giêsu bắt đầu sứ vụ có đi vào chịu cám dỗ, nhưng chỉ dừng lại ở con số thời gian chịu cám dỗ mà không nói gì về cách thức mà satan bày ra để cám dỗ Đức Giêsu. Bài Tin Mừng cho thấy sau khi Chúa Giêsu chịu phép rửa, Thánh Thần đã thúc đẩy Đức Giêsu vào sa mạc, sống trong chay tịnh và cầu nguyện để tìm ra thánh ý của Thiên Chúa muốn Người thực hiện. Thánh Marco chỉ nói lướt qua về việc Chúa chịu Satan cám dỗ, song cũng đủ cho thấy sa mạc chính là nơi để gặp gỡ Thiên Chúa, song cũng là nơi con người sẽ phải đối diện với những  cám dỗ của satan. Song Đức Giêsu đã vào sa mạc với sự hướng dẫn của Thánh Thần, và chính Thánh Thần luôn hiện diện trong cuộc đời của Đức Giêsu để thêm sức mạnh cho Ngài chọn lựa con đường cứu chuộc nhân loại bằng đau khổ thập giá, bằng vâng phục hoàn toàn thánh ý Chúa Cha.

Thật vậy, sa mạc đối với Chúa Giê su là nơi chiến đấu chống lại ma quỉ. Ngài phải chống lại các cơn cám dỗ chạy theo danh vọng, quyền lực và dùng phép lạ để giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống. Thật ra, tên cám dỗ không có gì để hiến cho Ngài. Tất cả chỉ là láo khoét trong các lời hứa của nó. Thế nhưng cho đến hôm nay đó vẫn luôn luôn là chiến thuật lừa dối mọi người. Thí dụ như nó làm mọi cách khiến người ta tin rằng rượu và ma túy là linh dược chữa lành tất cả những cơn lo âu; nhưng rốt cục đó là lời dối trá chỉ mang lại sự tha hóa tinh thần mà thôi. Hoặc nó làm người ta tin rằng sau khi ly dị sẽ hạnh phúc hơn,  nhưng cuối cùng chỉ là nỗi thất vọng ê chề để lại cho mọi người trong cuộc. Đằng sau những khẩu hiệu hứa hẹn đủ thứ, giải quyết mọi vấn đề còn tồn đọng trong xã hội, nhưng cuối cùng, chỉ đưa đến sự thù hằn giữa mọi tầng lớp, mọi chủng tộc. Phải nói rằng: ma quỉ làm hư hoại tất cả những gì nó chạm đến; đó là dấu vết cho thấy nó đã đi qua. Ma quỉ cũng có thể cám dỗ chúng ta nghĩ rằng sống làm con Thiên Chúa là điều vượt quá khả năng thực hiện, nên không bao giờ chúng ta có thể thành công. Từ đó, chán nản, buông xuôi, chúng ta không còn muốn cố gắng đứng lên nữa. Và một trong những cám dỗ nguy hiểm nhất mà chúng ta phải chống lại, đó là không làm gì đặc biệt để đánh dấu mùa Chay. Bốn mươi ngày có thể trôi qua như những ngày khác. Rồi không sớm thì muộn, chúng ta dễ bị lôi kéo rất nhanh theo nhịp sống quen thuộc hằng ngày, để mùa chay chỉ còn là tên gọi không để lại một dấu ấn nào cả trong cuộc sống. Và đó chính là điều khiến chúng ta phải nhớ phải bắt đầu « ngay tức khắc » mà Tin mừng hôm nay gợi ý. Hoặc là ngay bây giờ, hoặc là không bao giờ. Như Chúa Giê su, chúng ta phải lựa chọn để đáp lại thánh ý Chúa Cha. Trong một môi trường ồn ào và đầy cạnh tranh của thế giới hôm nay, chúng ta có can đảm dành những khoảnh khắc im lặng để gặp Thiên Chúa không? Đúng, chúng ta cần có sa mạc, vì Thiên Chúa không ở trong cảnh ồn ào. Tóm lại, mùa chay trước tiên là thời gian sám hối, một cuộc sống quay ngược 180 độ; sám hối, tức là quay trở về với Thiên Chúa, là điều cốt yếu của cuộc đời chúng ta. Và cũng có nghĩa là chúng ta phải xa lánh các bụt thần, các điều tầm thường khiến chúng ta bận tâm và xa cách Thiên Chúa. Sám hối là xa lánh tội lỗi và quay về với lòng nhân từ của Thiên Chúa; là mở lòng ra cho Thánh Thần hoạt động, gần giống  như một con tàu cánh buồm, không thể lướt tới nếu không có gió. Nhưng gió cũng không làm gì được nếu cánh buồm không giương lên. Đối với chúng ta cũng thế: chúng ta chỉ thực sự tiến bộ trong mùa chay này nếu chúng ta mở ra cho hành động của Chúa Thánh Thần. Sám hối là nghe vọng lại tiếng gọi nên thánh gửi đến cho mọi người.

Liền sau đó, thánh sử Máccô nói ngay đến sứ điệp đầu tiên của việc rao giảng: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng”. Như thế, tác giả muốn gắn liền việc giữ chay với việc canh tân đời sống và tin, cùng nghĩa là cần tin vào Thiên Chúa mới có được khả năng hoán cải đích thực. Dù không kể chi tiết, nhưng con số thời gian 40 ngày chay tịnh của Đức Giêsu vẫn được thánh sử Máccô nhắc đến, cho thấy con số tượng trưng này mang một ý nghĩa lớn trong chương trình cứu độ của Đức Giêsu: Một sự khởi đầu như Môisê hay Êlia xưa lên núi của Đức Chúa 40 ngày đêm (x.Xh 24,18; 1V 19,8). Con số 40 ngày chay tịnh là thời gian có giá trị tượng trưng cho 40 tuần thai nghén, thời gian chuẩn bị cho một cuộc sinh nở mới, mà đối với Đức Giêsu đang chuẩn bị sinh ra một nhân loại mới, một cuộc tân sáng tạo. Con số 40 còn gợi lại 40 năm trong sa mạc mà dân Israel đã ngã gục muốn quay lại với nồi thịt dưa hành, thờ bò vàng và bao lần kêu trách Thiên Chúa. Còn hôm nay cũng những cám dỗ ấy Đức Giêsu đã thắng. Việc chay tịnh bốn mươi ngày không chỉ hệ tại ở việc kiêng bớt chuyện ăn uống, mà là một sự thanh luyện thay đổi nếp sống mình, một sự ra khỏi những gì không còn thích hợp, một sự loại bỏ đường lối và quan niệm cũ... Đó mới chính là những điều thánh sử Máccô nhắm tới khi tường thuật rất súc tích việc Chúa Giêsu được Thần Khí đẩy vào sa mạc để chịu cám dỗ hôm nay. Thật vậy, Mùa Chay  nghiêm túc còn bao gồm một cố gắng nuôi dưỡng đức tin bằng việc đọc và suy niệm Tin mừng thường xuyên. Cầu nguyện và lãnh nhận các bí tích ngày nay nhiều khi mang dáng dấp một cuộc chiến thật sự. Phải chiến đấu chống lại tất cả những gì khiến chúng ta sao lãng những việc của Thiên Chúa. Tin vào Thiên Chúa không phải là điều tự nhiên mà có. Phải muốn và chọn lựa. Có như thế thì ở cuối con đường, mừng lễ Phục sinh mới thực sự có ý nghĩa. Thật vậy, mùa Chay là một cuộc leo núi cần thiết tiến về lễ Phục sinh. Bốn mươi ngày ban cho chúng ta để học yêu thương một cách mới mẻ, theo cách Đức Ki tô. Bốn mươi ngày để bước đi theo một nhịp điệu khác, để dọn dẹp, để thanh tẩy. Bốn mươi ngày để học sống !

********

Lạy Chúa, Mùa Chay thánh giúp chúng con trở về với sa mạc nội tâm, để thấy mình đang ở đâu trong đường lối Chúa. Xin cho chúng con từ bỏ những đam mê thể xác, từ bỏ cái tôi và quyết tâm chọn Chúa là gia nghiệp cuộc đời. Amen

MỒNG BA TẾT – THÁNH HOÁ CÔNG ĂN VIỆC LÀM

Hôm nay mồng ba tết, ngày truyền thống Giáo Hội Công Giáo Việt Nam cầu xin Thiên Chúa chúc lành và thánh hoá công ăn việc làm trong năm mới. Phụng vụ Lời Chúa qua bài Tin Mừng hôm nay nhắc chúng ta ý thức hơn về việc làm sinh lợi cho Thiên Chúa qua ân huệ và khả năng mà Chúa đã ban cho mỗi người chúng ta. Bài Tin Mừng hôm nay kể cho chúng ta về mối tương quan chủ và thợ: Có một ông chủ sắp đi xa liền gọi các đầy tớ đến mà trao phó tài sản của ông.  Ông chủ này quá tốt, đã tin tưởng trao hết tài sản mình cho công nhân, không đắn đo tính toán. Ông cho họ có cơ hội để lập nghiệp. Ông rất nhân đạo và biết nhìn người, ông trao cho người này năm nén, người kia ba nén, người khác một nén tùy khả năng mỗi người. Điều đó có nghĩa là ai có khả năng như thế nào thì ông chủ tạo điều kiện cho như thế, không bắt ép họ phải chịu trách nhiệm vượt quá khả năng của mình. Điều ông chờ đợi và đòi ở đầy tớ của ông, không phải là chuyện lời hay lỗ, mà là sự chăm chỉ làm việc và làm việc trong sự hăng say phấn khởi biết ơn ông. Ông không chấp nhận sự lười biếng, lười suy nghĩ tính toán, không cố gắng. Câu chuyện cho thấy khi ông chủ trở về, đã gọi đầy tớ đến để tính sổ. Người năm nén sinh lời được năm nén khác, người ba nén cũng vậy, những người này đều được ông chủ khen là những đầy tớ tốt lành và trung tín.Sự tín trung với chủ và giữ chữ tín trong công việc chính là điều khiến những người này được khen thưởng. Trái lại, sự bất tín biếng nhác, lười suy nghĩ tính toán, ù lỳ thụ động là điều không thể chấp nhận. Người lãnh một nén đã đem chôn giấu nén bạc ông chủ, vì anh đã có cái nhìn hoàn toàn sai lạc về chủ của mình. Anh phân bì cho rằng chủ mình keo kiệt tham lam, hà khắc, gặt chỗ không gieo thu nơi không phát. Anh còn mang thái độ sợ hãi thay vì yêu mến biết ơn ông chủ, nên đã chôn giấu nén bạc của chủ. Từ cái nhìn không đúng về chủ, nên anh cũng không quan tâm gì đến việc kinh doanh sinh lời vốn liếng chủ trao. Đối với ông chủ, ngay việc giữ huề vốn nguyên vẹn một nén bạc đã không thể chấp nhận, ít ra anh ta cũng phải làm lời theo lãi suất ngân hàng.

Qua thái độ của ông chủ và những người đầy tớ trong câu chuyện của Tin Mừng, Chúa Giêsu chỉ cho thấy: Thiên Chúa chính là ông chủ tốt lành, Ngài ban cho mỗi người những khả năng và tài năng khác nhau. Ngài còn tạo cho chúng ta có nhiều cơ hội để phát triển các khả năng và tài năng đó. Ngài muốn chúng ta làm việc hết mình với lờng biết ơn và yêu mến. Ngài chờ đợi chúng ta biết tận dụng thời giờ để làm lời những gì đã nhận được từ nơi Chúa. Nén bạc Chúa trao cho chúng ta hôm nay có thể là thời giờ, sức khỏe, tuổi trẻ tài năng và của cải vật chất, chúng ta phải sinh lời gấp đôi gấp ba những cái chúng ta đã nhận. Có những người Chúa ban cho nhiều cơ hội nhưng vì lười biếng hoặc chần chừ, thụ động nên đã để vuột mất cơ hội ấy. Những người khác đã nắm bắt được cơ hội và đã sinh lời cho bản thân và cho gia đình của mình.

TÓM LẠI: Thiên Chúa là Đấng Sáng Tạo, Người muốn con người cộng tác vào công trình tạo dựng của Người qua đời sống lao công, đồng thời Người ban mọi ân huệ: thời gian, sức khoẻ và tài năng cho con người, để con người hoàn thành những gì Người đã giao phó: 

- Một ông chủ đi xa trao lại cho các đầy tớ gìn giữ những nén bạc của ông. Nghĩa là khi dựng nên chúng ta, Thiên Chúa trao cho chúng ta một ân huệ tuỳ khả năng từng người, rồi Ngài ban cho chúng ta sức khoẻ, thời giờ, tài năng, để chúng ta làm sinh lợi cho Ngài.

- Người nhận năm nén hay hai nén hoặc một nén là tuỳ khả năng mà ông chủ tín nhiệm giao cho. Điều ông chủ muốn là sinh lời chứ không phải chôn giấu tiền bạc của ông chủ để chờ khi ông về trả lại. Cũng vậy, Thiên Chúa ban cho ta ơn đức tin qua Hội Thánh, chúng ta cần làm cho đức tin lớn mạnh qua việc thực thi đức ái Kitô Giáo, chứ không phải cứ lấy lý do “đạo tại tâm” rồi không làm gì cả.

- Người nhận hai nén và năm nén đã sinh lợi gấp đôi, nghĩa là những ai biết dùng ơn Chúa để hoàn thiện bản thân và mưu ích cho tha nhân, cho cộng đoàn, giáo xứ và Giáo Hội.

- Người nhận một nén đã chôn giấu đi, nghĩa là dù mang trên mình ấn tích rửa tội nhưng đã không sống đạo, đã để cho hạt giống đức tin bị chôn vùi và không sinh hoa trái gì cho đời sống thiêng liêng.

- Cái khác nhau ở chỗ là: người làm sinh lợi là người tin tưởng và yêu mến ông chủ nên đã tự nguyện làm việc nên đáng được ông chủ thưởng công; còn người sợ ông chủ và nghĩ xấu về ông chủ là người hà khắc nên đã sợ sệt đem chôn giấu nén bạc. Chúng ta cũng vậy, khi chúng ta tin tưởng và yêu mến Thiên Chúa mà sống đạo, thì tự sự yêu mến sẽ sinh hoa kết quả; còn khi chúng ta làm vì sợ Chúa phạt thì không đem lại công phúc gì.

- Cuối cùng kẻ có được cho thêm, còn kẻ không có thì ngay cả cái đang có cũng sẽ bị lấy đi, nghĩa là Chúa ban cho chúng ta sức khoẻ, tài năng, cơ hội…, nếu chúng ta không chuyên cần cố gắng trau dồi, thì tự nó sẽ thui chột đi. 

*******

Lạy Chúa, Chúa đã ban cho chúng con những ân huệ cần thiết để cộng tác với Ngài trong công trình tạo dựng. Xin Chúa ban cho chúng con được mưa thuận gió hoà và chúc lành cho mọi công việc của chúng con, để chúng con vừa có lương thực hằng ngày nuôi dưỡng thể xác, vừa để đóng góp vào sự phát triển xã hội nhân loại như lòng Chúa ước mong, lại vừa làm cho Chúa được vinh danh khi chúng con biết sử dụng sao cho ích lợi qua những ân huệ Chúa ban. Amen.

MỒNG HAI TẾT - CẦU CHO TỔ TIÊN

Lễ Hội Mùa Xuân bao giờ cũng thế - Sau một giấc ngủ đông lạnh lẽo, cảnh vật như bừng thức dậy để cùng tham gia vào bản hòa tấu rộn ràng của thiên nhiên đang rung lên trong nhịp sống mới. Bầu trời như cao hơn, trong hơn với ánh nắng ấm dịu dàng hòa quyện trong hương muôn hoa xuân khoe sắc. Tiếng chim hót ríu rít dưới những tán lá xanh um  rung rinh trong làn gió nhẹ khiến lòng người tự dưng bay bổng lên cao, để cùng vũ trụ ca lên khúc hát ngợi khen “Đấng tác sinh muôn loài”… Nhưng điều đặc biệt là hòa trộn trong cái rộn ràng ấy, ai ai cũng có thể cảm nhận, hít thở được cái khí chất thiêng liêng cao quí của tinh hoa đất trời, như muốn chúc phúc, và trao ban niềm vui, hạnh phúc cho con người. Bởi thế theo truyền thống của đạo công giáo, những ngày này là những ngày lễ tạ ơn Thiên Chúa và cầu xin những điều tốt đẹp nhất cho con người. Vì thế Giáo hội đã dành riêng ngày mồng hai tết để thi hành nghĩa vụ này, đặc biệt qua Thánh lễ cầu nguyện cho tổ tiên, ông bà, cha mẹ còn sống cũng như đã qua đời.

Hôm nay mồng hai tết, Giáo Hội cho chúng ta nghe bài Tin Mừng kể về sự tranh luận của Chúa Giêsu với các biệt phái Pharisiêu, xoay quanh việc giữ luật thảo kính cha mẹ và tập tục tiền nhân. Trọng tâm chính của lần tranh luận này giữa Chúa Giêsu và Biệt Phái là sự đối kháng giữa hai quan niệm, hai hình thức giữ luật. Các luật sĩ thắc mắc: “Sao môn đệ ông vi phạm truyền thống của tiền nhân? không chịu rửa tay khi dùng bữa?” (Mt 15,1), Chúa Giêsu trả lời họ cũng bằng một câu hỏi: “Còn các ông, tại sao các ông dựa vào truyền thống của các ông mà vi phạm điều răn của Thiên Chúa?” (Mt 15,2). Việc rửa tay trước khi ăn là một thói quen tốt giúp an toàn vệ sinh, nó như là một nét văn hoá được các giáo viên mầm non tập cho trẻ từ thuở bé. Và ở nhiều nơi trên thế giới, việc rửa tay trước khi ăn đã trở thành một tập tục, thậm chí như là một điều buộc phải làm để giữ gìn vệ sinh. Tuy nhiên, đối với các Pharisiêu thì nó được giải thích như là một điều luật và là một nghi thức tôn giáo để đánh giá con người trong sạch hay dơ bẩn. Thật vậy, vì quá câu nệ luật nên biệt phái Pharisiêu lẫn lộn cái chính yếu với cái phụ tùy, quá chú trọng đến cái phụ tuỳ bên ngoài mà đánh mất cái chính yếu bên trong là đức công bằng. Họ quan niệm giữ luật Chúa là tuân thủ những luật lệ, những nguyên tắc và những lễ nghi bề ngoài, nghiêm ngặt phần hình thức như "rửa tay trước khi ăn", "dâng lễ phẩm cho Chúa thay thế sự hiếu kính cha mẹ". Họ dùng nghi lễ bề ngoài, để thoái thác một bổn phận căn bản là hiếu kính cha mẹ, lấy quy ước của các tập tục phàm nhân do họ đặt ra để xóa bỏ đi điều răn của Thiên Chúa. Đối với Chúa Giêsu, quan niệm về những đòi hỏi của Thiên Chúa được thể hiện lớn nhất bằng luật yêu thương. Ngài xem giữ luật là một cảm nghiệm sống ở trong lòng, một biểu hiện liên đới, nhân từ, vượt trên hình thức, là tấm lòng trong sạch và đời sống yêu thương. Chúa Giêsu đã lấy một ví dụ về việc thực hành tập tục phàm nhân bịa ra để cho họ thấy, chẳng những đây không phải là luật Chúa mà còn có thể đi ngược lại Luật Chúa. Luật Thiên Chúa trong điều răn thứ tư là phải "hiếu thảo với cha mẹ của mình”. Còn người Pharisêu lại giới hạn bổn phận con cái dựa trên hoàn toàn vật chất, một nghĩa vụ vật chất được họ gán cho nghĩa vụ đạo đức.

Ngày mồng hai tết, Giáo Hội cũng nhắc chúng ta nhớ đến bổn phận thảo hiếu với ông bà tổ tiên. Việc nhớ đến ông bà tổ tiên cũng phải đặt trên một tấm lòng thành. Lời Chúa hôm nay soi rọi cho Chữ Hiếu của người Việt Nam, việc hiếu thảo phải được thể hiện một cách đặc biệt qua các dịp lễ tết, bằng việc trân trọng gìn giữ nét đẹp truyền thống của gia đình. Kế đến, là việc thảo kính vâng lời và làm vui lòng các bậc sinh thành và tiền nhân. Thảo hiếu với mẹ cha không chỉ dừng ở của cải vật chất nhưng phải hiếu thảo bằng cả tấm lòng yêu thương và tôn kính. Ngày nay, thật đáng lo ngại là cho sự khủng hoảng đạo lý nơi nhiều gia đình. Có những người con chỉ dừng trên nghĩa vụ, bổn phận lo lắng cho cha mẹ của cải vật chất, mà quên đi cha mẹ còn phải được kính trọng và yêu mến. Vật chất chỉ là giá trị bề ngoài nhưng chính giá trị tinh thần, giá trị đạo đức mới quan trọng cho đời sống cha mẹ. Giá trị đạo đức bị đảo lộn bởi có những đứa con coi vật chất là trên hết, đặt tiền tài trên nghĩa vụ làm con, sẵn sàng gửi cha mẹ vào các nhà dưỡng lão mà quên rằng bổn phận của con cái là nuôi dưỡng, thăm hỏi khi cha mẹ còn sống, và cầu nguyện xin lễ cho các ngài khi đã qua đời. Như vậy, Lời Chúa hôm nay nhắc nhở chúng ta, không thể có một sự thỏa hiệp nào giữa hai quan niệm luật hình thức và luật yêu thương; không thể san bằng nghi thức bên ngoài với lệnh truyền của Chúa; không dùng tập tục con người để trốn tránh giới răn Thiên Chúa dạy phải sống trọn đạo hiếu.

TÓM LẠI: Lời Chúa ngày tết hôm nay nhắc cho những người đang lơ là với cha mẹ và gia đình, cần biết điều chỉnh lại lòng mình. Gạt bỏ những gì là ấm ức tức tối, bất hòa bất đồng, những gì là bằng mặt mà không bằng lòng, để vun đắp lại tình nghĩa gia đình và tình cảm mẹ cha anh em. Vì, các thứ khác trên đời này có thể mua bằng tiền, nhưng cha mẹ, anh em và hạnh phúc gia đình không thể mua bằng tiền, mà phải đổi bằng hy sinh có khi là của cải, kể cả công danh sự nghiệp mới có được thứ hạnh phúc ấy - hạnh phúc gia đình. 

********

Lạy Chúa Giêsu, khi còn sống ở trần gian nơi gia đình Thánh Gia Nazareth, Chúa đã nêu gương về lòng đạo đức và vâng phục cha thánh Giuse và mẹ Maria. Xin cho chúng con cũng luôn biết tôn kính vâng lời và phụng dưỡng các bậc cha mẹ, xứng với công ơn sinh thành và dưỡng dục của các ngài đã dành cho chúng con. Amen

MỒNG MỘT TẾT - CẦU BÌNH AN CHO NĂM MỚI- MẪU B

Ngày đầu năm mới, Giáo Hội cho đọc Bài Tin Mừng kể về phần cuối của bài giảng “kiện toàn lề luật” của Chúa Giê-su, xoay quanh chủ đề: “Hãy yêu thương kẻ thù và hãy cầu nguyện cho họ”. Đó là chủ ý mà Giáo Hội muốn mời gọi con cái mình hãy quên đi tất cả những gì thù hận trong năm cũ, để bắt đầu một tình yêu mới dành cho mọi người trong năm mới này.

Luật xưa dạy: “Hãy yêu thương đồng loại và ghét kẻ thù”.

Đây là điểm tương khắc cuối cùng giữa luật cũ và luật Tin Mừng. Cựu Ước nói về lòng nhân ái, nhưng là sự liên đới đồng đạo (trong Do-thái với nhau) mà thôi.

Về vấn đề “ghét kẻ thù”, thật ra trong Cựu Ước không nói rõ vấn đề này, nhưng có những chỗ có tư tưởng tương đương (x. Đnl 7,2). Đúng hơn, luật Cựu Ước nói về kẻ thù dân tộc hơn là kẻ thù cá nhân. Tư tưởng này khuyên người ta dè dặt với kẻ thù xâm lược, không nên giúp đỡ chúng và thậm chí thà giết sạch còn hơn thông đồng với chúng trong lầm lỗi. Tắt một lời, dù cách nào đó luật Cựu Ước về đức ái đã ở một mức cao hơn các tôn giáo và các dân tộc sơ khai, nhưng bao lâu còn có tư tưởng trả thù thì bấy lâu hận thù còn truyền kiếp. Vì thế, cần đến luật Tin Mừng như Chúa Giê-su dạy hôm nay.

Thầy Giê-su dạy: “Hãy yêu thương kẻ thù và hãy cầu nguyện cho họ”. 

Đây quả là một lời dạy khó thực hiện nhất, nhưng là những môn đệ Chúa lại phải cố gắng thực hiện vì những lý do sau:

- Nếu chúng ta chỉ yêu những người yêu mình thì cũng có hơn gì dân ngoại và những người tội lỗi, họ cũng làm được và làm tốt hơn nữa là khác. Chúa Giêsu trên thập giá đã KÊU XIN CHÚA CHA tha thứ cho người đóng đinh mình, thánh Têphanô khi bị ném đá cũng CẦU XIN CHÚA tha thứ cho những kẻ bách hại… Đến lượt chúng ta là những Kitô hữu, chúng ta giống Chúa và khác với người ngoại chính là việc yêu thương kẻ thù và cầu nguyện cho họ.

- Cá tính của con người thật khó để yêu kẻ thù, ngay việc tha thứ và không trả thù đã là cao thượng lắm rồi, đàng này Chúa còn đòi hỏi chúng ta bước thêm một bước cao hơn nữa lên đỉnh hoàn thiện là YÊU KẺ THÙ và CẦU NGUYỆN CHO HỌ. Thật ra, dù khó, nhưng lại là một phương thế tuyệt hảo nhất có thể hoá giải được những mâu thuẫn giữa người với người. Vì khi, cứ tìm cách trả thù nhau thì thù hận càng ngày càng chồng chất từ đời cha sang con đời cháu và cả những dòng tộc trả thù đến trường kỳ. Nếu tôi trả thù được anh thì con anh tìm cách trả thù tôi và cứ như thế mãi mãi. Còn khi lấy ân để trả thù thì không những thù được hoá giải mà còn dễ nên bạn hữu của nhau và làm gương cho hậu thế.

- Bởi khi tha thứ là lúc được thứ tha. Mang trong mình sự hận thù, thì chính ta khổ trước, ăn không ngon ngủ không yên vì tức giận ấm ức, trằn trọc nghĩ kế trả đũa… Nhưng khi ta tha thứ thì không phải lo nghĩ gì và tâm hồn thanh thản, nhất là khi ta tha thứ thì ta không còn kẻ thù mà lại được bạn hữu. Tha thứ lại là một cách trả thù ngọt ngào nhất mà đối phương không ngờ, và làm cho chính đối phương dằn vặt vì nhận ra chính họ sai khi xúc phạm đến một người tốt, cuối cùng làm cho đối phương cảm kích và thay đổi thái độ.

-Lại nữa, khi sự tha thứ trong tương quan giữa người với người được thực hiện, lại chính là tiêu chuẩn Chúa xét công trạng cho chúng ta đáng được ân thưởng Nước Trời. Vì: “Anh em đừng xét đoán để khỏi bị đoán xét, đừng kết án để khỏi bị Thiên Chúa tuyên án…” Lỗi lầm giữa chúng ta với nhau chẳng là gì so với lỗi phạm giữa chúng ta với Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa đã ngàn lần tha thứ cho chúng ta thì đến lượt chúng ta cũng phải tha thứ cho nhau. Chúa cho mưa xuống trên người lành cũng như kẻ dữ, thì tại sao chúng ta phải phân biệt thương ai ghét ai? 

VÌ THẾ, HÃY NÊN HOÀN THIỆN NHƯ CHA CHÚNG TA TRÊN TRỜI LÀ ĐẤNG HOÀN THIỆN.

******** 

Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con một trái tim  quảng đại như Chúa, vươn lên cao vượt mọi tình cảm tầm thường để mặc lấy tâm tình bao dung tha thứ; Thay vì toan tính phục thù, chúng con biết cầu nguyện cho những người làm hại chúng con; xin cũng cho vòng tay chúng con luôn rộng mở để có thể ôm cả những người thù ghét chúng con. Amen.

LỄ TẤT NIÊN

Trong bối cảnh của ngày cuối năm Âm Lịch, chúng ta cũng có dịp nhìn lại suốt một năm qua với bao nhiêu kỷ niệm, bao nhiêu ân tình, giờ còn lại điều gì? Chúng ta đã thương ai và đã quên ai, chúng ta đã làm được gì cho Chúa và cho nhau… Hay tất cả chỉ còn là con số không? Chúng ta nhìn lại, không phải để thất vọng và nuối tiếc, nhưng nhìn lại để tạ ơn Thiên Chúa vì một năm đã trải qua đủ vui buồn sướng khổ, nhưng tất cả đều trong bàn tay quan phòng của Thiên Chúa. Chúng ta hãy cùng Mẹ Maria cất cao lời tạ ơn Thiên Chúa qua bài Magnificat mà bài Tin Mừng hôm nay ghi lại.

Tuy lời kinh hoạ lại tâm tình của bà Anna mẹ của Samuel (x. 1Sm 2, 1- 10) cùng với những chắt lọc ý nguyện của các lời kinh Cựu Ước đương thời, nhưng quan trọng hơn cả là được đọc trong một tâm tình của một người nữ tỳ được chọn làm Mẹ Thiên Chúa và cộng tác trực tiếp trong chương trình cứu độ. Kinh Magnificat được khởi đầu bằng niềm vui của một con người được cứu độ (x. Lc 1, 47), kế đến nói lên lòng thương xót của Thiên Chúa dành cho những ai hèn mọn (x. Lc 1, 48- 53) . Đặc biệt, điều được nói đến nhiều nhất là sự đối nghịch giữa thế lực giàu và người nghèo bị áp bức, và Thiên Chúa đã yêu thương cứu giúp người nghèo khó khiêm hạ. Có thể nói, Mẹ Maria đã cất lên bài ca của những người bị áp bức, mà trong đó Mẹ và bà Elisabeth diễn tả mối bận tâm của mình dành cho dân Israel. Mẹ Maria đã nhận vào trong con người của Mẹ một cảm thức và mối bận tâm của bà Anna sau khi bà này sinh hạ Samuel, và ca ngợi về tất cả những điều này vào trong một bài ca biết ơn. Thánh sử Luca giữ lấy cảm thức này cho chúng ta trong kinh Magnificat mà ngài đặt như là một lời dẫn cho việc công bố của Đức Giêsu về sứ mạng của Người là giải phóng người nghèo và những kẻ bị bỏ rơi (Lc 4, 18- 19). Khi hát lên lời này, Đức Maria như muốn tuyên bố, Thiên Chúa không đánh giá con người theo tiêu chuẩn trần thế. Những con người thành đạt, giàu sang và leo lên đỉnh cao quyền lực, có lẽ sẽ làm cho mọi người kính nể và sợ sệt, nhưng đối với Thiên Chúa thì không. Giàu sang và quyền lực trần thế chỉ là thứ chóng qua như “con người chóng qua như cỏ”. Thiên Chúa chú tâm đến người góa bụa, trẻ mồ côi, người hèn mọn, những con người không có chút quyền hành gì, những con người vô tích sự trước mắt người đời. Kẻ giàu sang quyền thế thường thoả mãn về mình; người nghèo hèn chỉ trông cậy vào Thiên Chúa. Kinh Magnificat là tuyên ngôn: Thiên Chúa là Thiên Chúa của người nghèo và người bị áp bức; phúc cho người nghèo vì có Thiên Chúa là Đấng luôn chăm sóc họ. Mẹ Maria là mẫu gương sự nghèo khó và lời kinh Magnificat mà Mẹ hát lên phản ánh việc Mẹ đứng về phía những người bị áp bức. Điều này làm cho lời kinh này mang một tính cách mạng vĩ đại: cần phải thay đổi vị trí xã hội để mọi người được bình đẳng trước mặt Thiên Chúa. Vậy, chúng ta hãy mời Mẹ cùng vào nhà chúng ta, cùng đến gia đình chúng ta để cùng “ăn tất niên” và ca ngợi Thiên Chúa với chúng ta.

********

Lạy Chúa, xin ban cho mọi người chúng con bắt đầu một năm mới tràn đầy niềm tin, lòng mến và hy vọng, biết phấn đấu sống từng ngày trong sự yêu thương quan phòng của Chúa. Để năm mới này, chúng con thêm đổi mới, từ tâm hồn đến thể xác, nên con người mới là chỉ biết sống cho Chúa và tha nhân. Amen.

THỨ NĂM SAU LỄ TRO

Người bảo rằng: “Con Người phải chịu đau khổ nhiều, bị các kỳ mục, thượng tế cùng kinh sư loại bỏ, bị giết chết, và ngày thứ ba sống lại”. (Lc 9, 22)

Một trong những cám dỗ thường xuyên của con người hôm nay là tìm kiếm một Chúa Giêsu không thập giá, một thứ Tin Mừng không nhuốm mồ hôi nước mắt và một thứ Kitô giáo dễ dãi. Điều này đi ngược với lời rao giảng của Chúa Giêsu khi Người mời gọi mọi người đi theo Người: “Ai muốn theo Ta, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất ; còn ai liều mạng sống mình vì Ta thì sẽ tìm được mạng sống ấy” (Lc 9, 23-24).

Theo lẽ thường tình của con người, chúng ta biết rằng chẳng ai đạt được thành công trong cuộc sống mà không phải trả giá cho những thành công ấy. Để có ngày tốt nghiệp, người học sinh, sinh viên phải cực khổ, miệt mài đèn sách học hỏi. Để có được mùa gặt bội thu, người nông dân phải lao động vất vả trên cánh đồng. Trong tương quan tình yêu cũng thế, người ta cũng phải trả giá đau khổ vì yêu và vì yêu nên chấp nhận đau khổ. Nói đến tương quan tình yêu, chúng ta không thể không nói đến tình yêu giữa cha mẹ và con cái. Vì yêu con, nên cha mẹ phải hy sinh, vất vả, cực khổ để nuôi dạy con nên người. Vì yêu con, nên cha mẹ sẵn sàng dành tặng cho con những gì là tốt đẹp nhất, kể cả sự sống của mình. Như thế, đau khổ chỉ có giá trị trong tình yêu, và tình yêu làm cho đau khổ có một giá trị cứu độ. Trên nền tảng không tách rời giữa tình yêu và đau khổ, chúng ta cùng gặp gỡ khuôn mặt Chúa Giêsu – Đấng đã chết, đã chịu đau khổ vì yêu thương nhân loại. Có thể xác tín rằng Cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu là đỉnh cao của một tình yêu hiến tế, tình yêu thập giá. Một khi sống yêu thương thì phải chấp nhận hy sinh, chấp nhận thập giá, chấp nhận mất đi mạng sống mình vì hạnh phúc của người mình yêu như lời Chúa Giêsu nói “Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người hy sinh mạng sống vì bạn hữu mình” (Ga 15,13). Vì lý tưởng tình yêu của mình, Chúa Giêsu sẵn sàng đón nhận sứ mạng khi đến trần gian là “để phục vụ và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn dân” (Mc 10,45). Vì lý tưởng tình yêu của mình, Chúa Giêsu đã “hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế. Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến chết, chết trên cây thập tự. Chính vì thế, Thiên Chúa đã siêu tôn Người và tặng ban danh hiệu vượt trên muôn ngàn danh hiệu” (Pl 2,6-9). Như thế chúng ta thấy con đường tình yêu hiến tế mà Chúa Giêsu đã đi là con đường dẫn đến vinh quang phục sinh. Người đã đi đến tận cùng của mầu nhiệm tự hủy như hạt lúa mì rơi xuống đất và chịu thối đi để sinh nhiều hoa trái.

Hôm nay, Chúa Giêsu cũng mời gọi mọi người đi theo con đường của Người : “Ai muốn theo Ta, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất ; còn ai liều mạng sống mình vì Ta thì sẽ tìm được mạng sống ấy” (Lc 9, 23-24). Tiếp bước Chúa Giêsu, lịch sử Giáo Hội ghi nhận biết bao những tấm gương anh hùng sống mầu nhiệm tình yêu hiến tế theo gương Thầy Chí Thánh. Còn chúng ta hôm nay thì sao? Có nên từ bỏ ý riêng để vác thập giá mình đi theo Chúa Giêsu không? Trước hết, vác thập giá theo Chúa Giêsu có nghĩa là phải thực hiện trọn vẹn mọi chiều kích của giới răn yêu thương như Chúa Giêsu đã làm gương dù phải gặp nhiều đau khổ, hy sinh, thua thiệt. Vác thập giá theo Chúa Giêsu còn là can đảm uống cạn chén đắng khi để Chúa Thánh Thần hướng dẫn, làm chủ trọn vẹn cuộc đời mình. Như thế, vác thập giá theo Chúa Giêsu là điều chẳng dễ dàng chút nào. Và rất có thể chúng ta cũng như Phêrô khi ngăn cản Chúa Giêsu lên Giêrusalem để chịu chết, để rồi chúng ta sẽ bị Chúa Giêsu khiển trách : “Xa-tan, lui lại đàng sau Thầy ! Anh cản lối Thầy, vì tư tưởng của anh không phải là tư tưởng của Thiên Chúa, mà là của loài người” (Mt 16,23). Chúng ta sẽ bị Chúa Giêsu khiển trách vì đã không cố gắng thực hiện chương trình của Thiên Chúa, mà chỉ muốn thực hiện kế hoạch của riêng mình hay theo khuynh hướng của trần gian. Tiếp theo, vác thập giá đi theo Chúa Giêsu còn là việc chu toàn bổn phận hàng ngày. Điều này cũng chẳng dễ dàng chút nào, vì có những lúc thập giá cuộc đời sao mà nặng nề quá, chúng ta chỉ muốn buông xuôi, mặc cho dòng đời đưa đẩy.

Trước những cám dỗ, thử thách khi sống mầu nhiệm thập giá, chúng ta cùng cầu xin Chúa cho chúng ta thêm hiểu biết Lời Chúa và thêm sức mạnh của bí tích Thánh Thể để có thể vững bước trong tin yêu và hy vọng, để chúng ta can đảm chịu đau khổ thập giá vì yêu thương và để cùng được Phục Sinh vinh quang với Người.

*******

Lạy Chúa, trong cuộc sống hàng ngày, chúng con phải đối diện với những cám dỗ, thử thách khi sống mầu nhiệm tình yêu thập giá. Xin Chúa cho chúng con thêm hiểu biết Lời Chúa và thêm sức mạnh nhờ bí tích Thánh Thể để chúng con có thể vững bước trong tin yêu và hy vọng, đồng thời để chúng con can đảm chịu đau khổ thập giá vì yêu thương và để cùng được Phục Sinh vinh quang với Chúa. Amen.