HÃY SỐNG VÀ LÀM CHỨNG CHO CHÚA

Nhiều người đến gặp Đức Giê-su. Họ bảo nhau: “Ông Gio-an đã không làm một dấu lạ nào cả, nhưng mọi điều ông ấy nói về người này đều đúng.” (Ga 10, 41)

Mở đầu Bài Tin Mừng hôm nay nhắc ngay đến việc người Do-thái lượm đá ném Chúa Giêsu, vì họ cho rằng Người phạm thượng. Chúa Giêsu bị kết tội phạm thượng vì đã tự xưng mình là Con Thiên Chúa. Ngài là Thiên Chúa thật. Ngài đến để làm chứng cho sự thật. Nhưng chính bởi sự thật đó, có nhiều người Do Thái đã chống đối … nhưng cũng có rất nhiều nhiều tin vào Ngài, nên họ được Cứu Chuộc bằng chính niềm tin của mình. Có thể nói, người Do-thái không sai khi phản ứng lại mầu nhiệm đồng bản tính với Thiên Chúa mà Chúa Giêsu rao giảng, vì toàn văn Thánh Kinh Cựu Ước (Luật và các Ngôn Sứ) không có một mặc khải minh nhiên nào về Thiên Chúa duy nhất Ba Ngôi. Thật vậy, mầu nhiệm “Một Chúa Ba Ngôi” chỉ được Chúa Giêsu là Đấng đến từ trời mặc khải cho nhân loại. Chính vì vậy, mà ở đây chúng ta không nói gì để lên án người Do-thái là cứng lòng tin, nhưng điều cần suy niệm hôm nay là ý thức nguồn gốc “con Thiên Chúa” của mình để sống sao cho xứng đáng, đồng thời tin tưởng vào Thiên Chúa qua những kỳ công Người thực hiện trong vũ trụ, trong con người và trong mỗi cuộc đời chúng ta.

Thế giới hôm nay, có không ít người Công Giáo nhưng lại thích tin theo những cái “được coi là mạc khải tư” nào đó hơn là tin vào Chúa Giêsu là mặc khải tròn đầy về Thiên Chúa được ghi lại trong Thánh Kinh và kho tàng đức tin nơi Giáo Hội. Còn chúng ta, chúng ta là những người tin vào Chúa Giêsu, là môn đệ của Ngài, mỗi người phải dám can đảm sống và làm chứng cho sự thật, dù có bị thiệt thòi, bị lên án. Chúa Giêsu cũng đã bị kết tội khi dám nói sự thật thì chúng ta là môn đệ Ngài, chúng ta cũng phải luôn trung thành trong mọi việc dù lớn hay nhỏ, không bao giờ chấp nhận gian dối. Chỉ như thế, chúng ta mới xứng danh người Kitô hữu.

*****

Lạy Chúa, xin cho mọi người chúng con hôm nay biết ý thức vai trò làm con Thiên Chúa để sống cho xứng đáng là con thảo của Cha trên trời. Đồng thời luôn nhận ra Chúa hiện diện trong mọi kỳ công của vũ trụ, trong thế giới, trong con người và trong mọi biến cố cuộc đời. Amen.

LỜI CHÚA LÀ LỜI HẰNG SỐNG

Thật, tôi bảo thật các ông: ai tuân giữ lời tôi, thì sẽ không bao giờ phải chết (Ga 8, 51)

Bài Tin Mừng hôm nay tiếp tục diễn từ của Chúa Giêsu về chiều kích cứu độ. Những ngày qua, chúng ta đã suy niệm về chiều kích TỰ DO KHỎI LỀ LUẬT và TỰ DO KHỎI TỘI, hôm nay chúng ta suy niệm về chiều kích thứ ba là TỰ DO KHỎI CHẾT. Để được tự do khỏi lề luật cần phải lấy luật yêu thương làm trọng (vượt qua cả sabát), để được tự do khỏi tội thì cần phải sống theo Sự Thật, và hôm nay để được tự do khỏi chết thì cần tuân giữ Lời của Chúa Giêsu.

Có lẽ trong chúng ta cũng không ít người có chung thắc mắc như người Do-thái xưa rằng: “Ông Áp-ra-ham đã chết, các ngôn sứ cũng vậy; thế mà ông lại nói: “Ai tuân giữ lời tôi, thì sẽ không bao giờ phải chết?”(Ga 8, 52b). Khi nghe lời này của Đức Giê-su, người Do thái đã hiểu sự sống con người theo nghĩa thể lý, nghĩa là sinh lão bệnh tử; vì thế, họ nêu vấn nạn: các đấng thánh lớn nhất của họ, là Abraham và các ngôn sứ, hằng tuân giữ Lời Thiên Chúa, vậy mà vẫn chết hết! Còn chúng ta, nếu chúng ta chỉ hiểu sự sống của chúng ta ở bình diện thể lý, chúng ta cũng sẽ nêu những vấn nạn tương tự như người Do thái, chúng ta cũng sẽ tất yếu khinh chê lời của Đức Giê-su và không tin nơi Ngài. Bởi vì, ở bình diện thân phận con người, dù chúng ta có cố gắng tuân giữ lời của Đức Giê-su đến mấy đi nữa, chúng ta cũng sẽ phải trải qua những thử thách, đau khổ của cuộc đời, của ơn gọi và cuối cùng là phải chết. Hơn nữa, chính Đức Giê-su cũng chết, cái chết bi đát trong cuộc Thương Khó và trên Thập Giá, mà chúng ta sẽ tưởng niệm trong Tuần Thánh sắp đến.

Đúng là Đức Ki-tô đã chết, như tất cả chúng ta sẽ phải chết, nhưng Ngài đã phục sinh, đã chiến thắng sự chết để đi vào sự sống vĩnh cửu. Vì thế, ai tuân giữ Lời Chúa, sẽ không bao giờ phải chết, bởi vì Lời của Ngài, giống như Ngôi Vị của Ngài, là Lời hằng sống, đi ngang qua sự chết nhưng vẫn sống, nghĩa là mạnh hơn sự chết. Và Lời Chúa không tác tạo ra của cải, nhưng tác tạo nên tương quan, tương quan tình thương, tình bạn, đón nhận, bao dung và tha thứ. Và trong cuộc sống hiện tại và hằng ngày của chúng ta trong hoàn cảnh ngày nay, chúng ta cần biết bao những tương quan này, nhất là trong đời sống gia đình, đời sống cộng đoàn và cả trong môi trường làm việc và trong đời sống xã hội nữa. Lời Chúa là Lời ban sự sống, sự sống sau sự chết và cả sự sống hằng ngày của chúng ta.

******

Lạy Chúa, Lời Chúa thì sống động, có Chúa trong tâm hồn thì chúng con nên sáng láng, sống động và vui tươi, còn không có Chúa thì chúng con chỉ là cái xác chết tối tăm và bất động. Xin cho chúng con biết mở rộng lòng để Chúa đến ở trong và ở với chúng con, để chúng con thật sự sống và sống động trong tình yêu dành cho Chúa và tha nhân. Amen

TIN VÀO CHÚA ĐỂ ĐƯỢC GIẢI THOÁT

Đức Giê-su nói với những người Do-thái đã tin Người: “Nếu các ông ở lại trong lời của tôi, thì các ông thật là môn đệ tôi” (Ga 8, 31)

Tự do khỏi lề luật, tự do khỏi tội và tự do khỏi chết là 3 chiều kích cứu độ học trong các thư tín của thánh Phaolô. Một cách tương tự, Văn Chương Gioan cũng lần lượt khai triển về ba chiều kích này mà Chúa Giêsu thực hiện. Hôm nay, Chúa Giêsu khẳng định với người Do-thái là: “Ai phạm tội thì nô lệ cho tội…nếu người Con có giải phóng các ông, thì các ông mới thực sự là những người tự do” (Ga 8,34.36). Nghĩa là Chúa Giêsu giải thoát nhân loại để họ được tự do khỏi tội.

Đối tượng mà Chúa Giêsu giảng dạy hôm nay được Tin Mừng ghi rõ là “những người Do-thái đã tin Đức Giêsu”. Như thế, dù đã tin, nhưng tội vẫn còn đó khi chưa được Chúa Giêsu cứu chuộc thì vẫn bị tội lỗi giam giữ. Khi tội lỗi xâm nhập trần gian, con người đắm chìm trong tội, nô lệ cho mọi khuynh hướng xấu, bị giam hãm trong tội nguyên tổ, sự xuống cấp của một luân lý suy đồi “tội trần gian” và làm tôi cho ma quỷ. Tự sức con người không thể tự giải thoát mình, nên cần đến ơn Cứu Độ, và Chúa Giêsu đã phải trả giá đắt để chuộc con người, sau đó Thiên Chúa lại ban cho con người sự tự do. Chúa Giêsu cũng khẳng định: “Kẻ nô lệ thì không được ở trong nhà luôn mãi, người con mới được ở luôn mãi” (Ga 8,35). Các ông chủ mua bán nô lệ với nhau, và người nô lệ rời khỏi chủ này lại bị buộc làm nô lệ chủ khác và thậm chí còn thê thảm hơn; còn Chúa Giêsu, Ơn Cứu Chuộc của Người có đó, nhưng để cho con người sự tự do lựa chọn, vì từ ngày sáng tạo, Thiên Chúa đã ban cho con người sự tự do. Sau khi giải phóng con người, Chúa Giêsu không bắt họ phải làm nô lệ Thiên Chúa, mà là phục hồi cho họ quyền làm con, mà làm con thì được tự do hưởng quyền thừa tự và ở mãi trong nhà Cha mình.Tóm lại, ơn cứu độ của Chúa Giêsu đến giải thoát nhân loại chúng ta khỏi bị nô lệ cho tội lỗi nữa, mà được làm con cái Thiên Chúa và thừa kế gia nghiệp với Chúa Giêsu trong nước Cha của Người.

******

Lạy Chúa, đã gần đến ngày tưởng niệm mầu nhiệm Vượt Qua của Chúa, xin cho chúng con ý thức thân phận làm con của chúa, để nếu chúng con đang yếu đuối trong tội lỗi, thì mau mắn chạy đến với toà cáo giải xưng thú hết mọi lỗi lầm, hầu được Chúa phục hồi lại ân sủng quyền làm con. Amen.

THIÊN CHÚA CHỊU CHẾT ĐỂ CỨU ĐỘ CHÚNG TA

Khi các ông giương cao Con Người lên, bấy giờ các ông sẽ biết là Tôi Hằng Hữu, và biết tôi không tự mình làm bất cứ điều gì, nhưng Chúa Cha đã dạy tôi thế nào, thì tôi nói như vậy (Ga 8, 28)

Tất cả các bài Tin Mừng mà Giáo Hội cho chúng ta nghe trong tuần này, trong đó có bài Tin Mừng hôm nay, kể lại cuộc trao đổi giữa Đức Giê-su và người Do Thái. Cuộc trao đổi càng ngày càng quyết liệt này làm bộc lộ bóng tối và sự chết có nơi người Do Thái và sẽ đi đến cùng là dự án giết Đức Giê-su mà chúng ta sẽ nghe kể lại trong bài Thương Khó vào Chúa Nhật Lễ Lá sắp đến. Tuy nhiên, cuộc trao đổi này cũng làm sáng tỏ căn tính đích thật của Đức Kitô: “Các ông bởi hạ giới, còn tôi, tôi bởi thượng giới”(Ga 8, 23a). Và điều này sẽ đạt tới đỉnh cao nơi Thập Giá: “Khi các ông dương cao Con Người lên, bấy giờ các ông sẽ biết là Tôi Hằng Hữu” (Ga 8, 28a). Như thế, điều tồi tệ nhất loài người dành cho Đức Giêsu, nhưng lại được Ngài dùng để bày tỏ căn tính đích thật của mình trong tương quan với Thiên Chúa.

Khi nói lời này, chắc chắn Chúa muốn gợi lại điều mà Ngài đã từng nói với một bậc thầy Do Thái khác : “Như ông Môsê đã giương cao con rắn trong sa mạc, Con Người cũng sẽ phải được giương cao như vậy, để ai tin vào Người thì được sống muôn đời.” (Ga 3, 14-15). Như thế, Lời Chúa trong sách Dân Số và trong Tin Mừng Gioan, qua hình ảnh “Con Rắn”, đưa chúng ta đi xuyên suốt lịch sử cứu độ, khởi đi từ kinh nghiệm phạm tội trong sa mạc (Ds 21, 6), trở về với thời điểm khởi đầu của sự sống (St 2-3), sau đó đi đến ngôi vị của Đức Ki-tô (Ga 3, 14) và vươn xa tới tận thời cánh chung (Kh 12, 7-10). Nhưng tại sao Con Người cũng sẽ phải được giương cao, như con rắn đồng trong sa mạc ? Tại sao lại khi Người bị treo lên khổ giá thì lại là lúc Người “Có”? Có cái gì? Với cách dùng ngôn ngữ biểu tượng, văn chương Gioan khẳng định, Chúa Giêsu chỉ thật sự là hằng hữu khi Người chấp nhận “bị giương cao lên”, Thiên Chúa của người Kitô hữu phải là một Thiên Chúa chịu đóng đinh, “Thiên Chúa không sai Con của Người giáng trần để luận phạt thế gian, nhưng để thế gian nhờ Con của Người mà được cứu độ". Thật vậy, sứ mạng thiên sai của Chúa Giêsu đến là để dùng thập giá mà cứu chuộc thế gian. Đó là niềm hy vọng lớn lao của nhân loại.

******

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã được sai đến thế gian là để cứu độ thế gian chứ không phải lên án thế gian. Xin cũng sai chúng con đến với mọi người, cho họ sự cứu vớt, chứ không phải đến để lên án đồng loại. Amen.

TỘI và TỘI NHÂN

Ai trong các ngươi sạch tội thì hãy lấy đá mà ném trước đi  (Ga 8, 7)

Hôm nay, các kinh sư và người Pharisêu sử dụng “nguyên lý triệt tam” để tung ra một đòn quyết định, đặt Chúa Giêsu vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan, mà nếu Người ngả theo phía nào thì họ cũng có cái cớ để tố cáo Người. Họ đưa đến trước mặt Chúa Giêsu một người phụ nữ phạm tội ngoại tình, rồi hỏi Người sẽ xử lý thế nào khi luật Môsê dạy phải ném đá chết. Cái bẫy của họ gài vào là nếu Chúa Giêsu nói không thì họ kết án Chúa lỗi luật Môsê, còn nếu Người nói có thì họ sẽ có cớ phản bác trái với luật yêu thương mà Người giảng dạy. Mưu kế này cũng tương tự như họ gài bẫy Chúa Giêsu vào vấn đề nộp thuế cho Xêda. Chúa Giêsu không trả lời trực tiếp với họ, nhưng với một lời nói của Người đã đặt các kinh sư và người Pharisêu vào một sự chất vấn của lương tâm và phơi bày lòng dạ khi đối diện với Đấng thấu suốt mọi sự: “Ai trong các ngươi sạch tội thì hãy lấy đá mà ném trước đi”.

Đọc đoạn Tin Mừng hôm nay và nhiều chỗ khác trong các Tin Mừng, có lẽ không ít người cho rằng Chúa Giê-su “dung túng cho việc phạm tội”. KHÔNG PHẢI THẾ, Chúa Giê-su ghét tội nên Người đã đến trần gian và chịu chết để giải thoát nhân loại khỏi tội; Chúa lên án tội, nhưng không bỏ rơi tội nhân; Chúa bảo vệ người phụ nữ ngoại tình, giải thoát nàng và tha thứ cho nàng, nhưng không phải để nàng tiếp tục con đường cũ, mà Người đã dặn nàng: “Chị hãy đi và đừng phạm tội nữa”. Thật vậy, “Thiên Chúa không muốn tội nhân phải chết, nhưng muốn tội nhân bỏ đường tà để được sống” (Ed 18,23). Chính vì thế mà cần phải phân biệt rõ ràng giữa tội và tội nhân. Mọi người đều phải ghét tội, nhưng phải tạo cơ hội giúp tội nhân trở về nẻo chính đường ngay.

*******

Thiên Chúa thì yêu thương cứu vớt, nhưng con người thì lại loại trừ lẫn nhau, khi bị Thiên Chúa chất vấn thì chúng ta cũng đầy tội lỗi bê tha. Vậy, lạy Chúa, xin cho chúng con biết khiêm tốn nhận ra mình cũng đầy tội lỗi, để chúng con không kết án loại trừ những tội nhân. Xin cũng cho chúng con học lấy tấm lòng trắc ẩn của Chúa mà cứu vớt những ai lầm lỗi, đưa họ về cho Chúa. Amen

ĐỂ THIÊN CHÚA ĐƯỢC TÔN VINH

Đức Giê-su liền phán: Chính Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy, thì dù đã chết, cũng sẽ được sống.  (Ga 11, 25)

Bài Tin Mừng hôm nay là một bản tường thuật độc quyền nữa của tác giả Tin Mừng Thứ Tư, mà Tin Mừng Nhất Lãm không nói đến. Một phép lạ phục sinh đã xảy ra cho Lazarô khi ông đã chết được chôn cất bốn ngày trong mộ đá. Đáng ra, nếu là chúng ta thì khi nghe tin người mình thương mến đau nặng thì lo lắng về ngay, nhưng Chúa Giêsu lại có cách khác như Người nói: "Bệnh này không đến nỗi chết đâu, nhưng là dịp để bày tỏ vinh quang của Thiên Chúa”. Điều này cũng giống như Người nói trong trường hợp chữa người mù bẩm sinh: “… để Thiên Chúa được tôn vinh”. Như thế, đối với Chúa giêsu, bất cứ làm việc gì thì Người cũng làm vì VINH QUANG THIÊN CHÚA, và để khẳng định rằng, bất kỳ chuyện gì xảy ra cho chúng ta, dù là bệnh tật hay cái chết, thì cũng đều cho vinh quang Thiên Chúa. Lại nữa, Chúa Giêsu khẳng định, sự việc xảy ra là để ANH EM TIN. Niềm tin đó cần can đảm bước đi lên Giêrusalem, nơi mà khổ giá đang chờ đợi và cũng là nơi sự phục sinh sẽ xảy ra. Niềm tin là ánh sáng khiến chúng ta không thể vấp ngã, trái ngược với sự lén lút bước đi trong bóng tối của sợ hãi, như Chúa Giêsu nói với các môn đệ khi họ can ngăn Người tiến về Giêrusalem: “Ai đi ban ngày thì không vấp ngã, vì thấy ánh sáng mặt trời. Còn ai đi ban đêm, thì vấp ngã vì không có ánh sáng nơi mình!” (Ga 11 ,9b-10).

Niềm tin đó cũng được biểu lộ qua những lời thân thưa của cô Mác-ta và Chúa Giêsu:  “Bất cứ điều gì Thầy xin thì Thiên Chúa cũng ban cho Thầy” (Ga 11, 22): Nghĩa là dù em con đã chết rồi, nhưng bây giờ Thầy xin thì Thiên Chúa vẫn cho em con được sống lại. Thật vậy, dù linh hồn chúng ta đã bao lần chết đi vì vắng Chúa, chúng ta xưng thú tội lỗi và đón rước Chúa vào lòng thì Chúa Giêsu sẽ lại phục hồi cho ta sự sống thiêng liêng với muôn vàn ơn phúc. Bài tường thuật đến hồi kết là việc Chúa Giêsu phục sinh cho Lazarô khi ra lệnh cho Lazarô chỗi dậy và bước ra khỏi mồ. Tóm lại, qua bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu làm phép lạ để khẳng định giá trị của NIỀM TIN và để THIÊN CHÚA ĐƯỢC VINH QUANG: “Nào Thầy đã chẳng nói với chị rằng nếu chị tin, chị sẽ được thấy vinh quang của Thiên Chúa sao?” (Ga 11,40) và “Lạy Cha, con cảm tạ Cha, vì Cha đã nhậm lời con. Phần con, con biết Cha hằng nhậm lời con, nhưng vì dân chúng đứng quanh đây, nên con đã nói để họ tin là Cha đã sai con” (Ga 11,41b-42).

********

Lạy Chúa, xin ban thêm niềm tin cho chúng con, để Chúa luôn được vinh danh nơi mọi biến cố của cuộc đời chúng con. Amen.

HÃY SỐNG CHO SỰ THẬT

Đấng Ki-tô mà lại xuất thân từ Ga-li-lê sao? (Ga 7, 41b)

Đức Giê-su là ai? Ông ấy xuất thân từ đâu? Đó là những câu hỏi làm cho dân chúng cũng như giới chức sắc tôn giáo có nhiều tranh luận sôi nổi và trái chiều khi nghe những lời rao giảng của Đức Giê-su và thấy các dấu lạ Người làm. Trong tin mừng hôm nay, chúng ta cũng thấy có nhiều ý kiến trái ngược nhau khi họ bàn về Đức Giê-su.

Trong dân chúng : Sau nhiều ngày tháng nghe lời giảng dạy của Đức Giê-su và chứng kiến những dấu lạ điềm thiêng Người làm, dân chúng bàn luận với nhau về Đấng Mê-si-a, về Đức Giê-su. Chính những ý kiến khác nhau về Mê-si-a đã tạo ra sự chia rẽ và tranh cãi. Thậm chí, có một số kẻ định bắt Người, tống giam Người, nhưng họ không dám ra tay.

Giới chức tôn giáo: Trong khi dân chúng hoang mang về nguồn gốc của Đức Giê-su, thì giới chức tôn giáo cũng không mấy tỏ tường. Họ đã sai các vệ binh đi bắt Đức Giê-su (x. Ga 7,32), nhưng các vệ binh lại trở về tay không, bởi các vệ binh đã hết sức thán phục khi nghe lời Đức Giê-su rao giảng: “Xưa nay chưa hề đã có ai nói năng như người ấy!” (Ga 7, 46). Họ vẫn tin rằng, những nghiên cứu và tìm hiểu của họ về Kinh Thánh (Ngũ Thư) là quá rõ ràng cặn kẻ và không thể sai lầm được khi đối chiếu với hoàn cảnh của Đức Giê-su. Nhưng cũng có một điều khác, làm họ không dám chấp nhận Đức Giê-su, đó là lòng ghen tức và sự sợ hãi khi dân chúng tin vào Người.

Và chúng ta : Nếu chúng ta đang sống và hiện diện trong những buổi rao giảng của Đức Giê-su, chắc hẵn chúng ta cũng sẽ thiên về một trong những thái độ ấy của tiền nhân. Có thể chúng ta sẽ tin chắc rằng, đó chính là Con Thiên Chúa làm người, bởi ta choáng ngợp trước những lời giáo huấn đầy uy quyền kèm theo nhiều dấu lạ mà Đức Giê-su đã làm. Nhưng cũng có thể, với lối suy nghĩ thực tế đầy “tính khoa học”, với những am tường của trí tuệ, ta cũng dễ dàng tìm cho mình những điều phi lý nơi lời rao giảng của Đức Giê-su, và rồi chúng ta sẽ cho rằng: Đức Giê-su là một ngôn sứ giả mà ta không thể tin được. Hoặc có thể ta lại là những nhà hữu trách tôn giáo, lòng nhiều ghen tỵ và nổi sợ hãi khi thấy “uy quyền” của ông Giê-su đã làm cho dân chúng tin theo cách mạnh mẽ. Cùng với thái độ thiếu khiêm tốn, khi nghĩ mình đã nắm chắc được mạc khải của Thiên Chúa và mọi người khác đang sai lầm và bị mê hoặc, thì ta cũng chẳng thể đội trời chung với Đức Giê-su khi bảo vệ quyền lợi và chính kiến của mình. Như vậy, dù ta ở góc nhìn nào thì cũng có thể bị mê hoặc bởi tính con người ở góc nhìn đó.

Trở lại với niềm tin của chúng ta hiện nay vào Thiên Chúa, nếu ta không sẵn sàng khiêm tốn để chân nhận rằng, ân sủng của Thiên Chúa luôn tác động cách mạnh mẽ nơi mặc khải và qua Giáo hội, thì ta cũng sẽ dễ dàng bị các học thuyết, những lời biện luận dựa trên sự hiểu biết mê hoặc và có thể làm ta sai lạc đức tin. Nghe Lời Chúa với thái độ khiêm tốn và lòng kính sợ sẽ là phương cách nhận ra sự tác động của Thánh Thần hữu hiệu nhất.

******

Lạy Chúa, trước thế giới truyền thông đa chiều, đa thông tin hiện nay đã làm chúng con lúng túng khi tìm kiếm chân lý mặc khải. Chúng con dễ dàng bị mê hoặc bởi những điều mới lạ, những điều làm thỏa mãn sự ích kỷ của bản thân và có thể khó đón nhận những lời chân lý. Lạy Chúa Giê-su, xin giúp chúng con khiêm tốn và hoán cải nội tâm để dám tin tưởng vào Lời của Chúa, và can đảm sống chứng tá Lời của Ngài trong thế giới hôm nay. Amen.